غزیدهصُوفی گُلی بِچین̊ و مَرقَع بِخار̊ بَخش̊ وین̊ زُهد̊ تَلخ̊ را بَمی خوشگُوار̊ بَخش(غزیده خواجه بی ریا باش)

صُوفی گُلی بِچین̊ و مَرقَع بِخار̊ بَخش̊ وین̊ زُهد̊ تَلخ̊ را بَمی خوشگُوار̊ بَخش(غزیده خواجه بی ریا باش)

354تعداد نمایش:
1395/05/03تاریخ:
لطیفه: اخیراً 12-10 درصد بازدیدکنندگان پایگاه از کشور انگلستان می باشند احتمال می رود من بیچاره کارگر بی جیره مواجب آنها شده باشم خودشان کم بلد بودند روشهای  فوق پیش رفته حافظ را هم من دودستی و رایگان به آنها تقدیم  می کنم.
 غزل314سودی بدور لاله قدح گیرو بی ریــا میــباش ببوی گل نفسی  همدم   صـبا میـباش
 2- گرت هواست که چون جم بسـرغیب رسی بیا و همدم جام جـهان نـــما  میباش
 3- نگویمت که همه سـال می پرسـتی کن سه ماه می خور و نه ماه پارسا   مـــیباش
 4- چو پیر سالک عشقت بمی حــواله کند بنوش و منتظر رحمت خــدا   میباش
 5- چو غنچه گرچه فرو بستگی است کار جهان تو همچو باد بهاری گـره گشا  میباش
 6- وقا مجوی ز کس ور سخن نمی شنوی بهرزه طالب سیمرغ و کیمیا   مـیباش
 7- مرید طاعت بیگانگان مشو  حـــــافظ ولی معاشر رندان   پــــارسا میباش
 غزل315سودی صوفی گلی بچین و مرقع بخار بخـش وین زهد تلخ را بمی خوشـگوار بخش
 2- طامات و شطح در ره آهنگ چنـگ نه  تسبیح و طیلسان بمی و میگسار  بخش
 3- زهد گران که شاهد و ساقی نمی خرند در حلقة چمن بنسیم بهار  بخــش 10 
 4- را هم شراب لعل زد ای میرعاشـــقان خون مرا بچاه ز نخدان یار  بخـش 11 
 5- یا رب بوقت گل گنه بنده عفـــو کن وین ماجری بسرو لب جویبار بخش 12
 6- ای آنکه ره بمشرب مقصود  بــــردة  زین بحر قطرة بمن خاکسار  بخــش 13 
 7- شکرانه را که چشم تو روی بــــتان ندید ما را بعفو و لطف خداوندگار بخش 14 
 8- ساقی چو خواجه نوش کند بادة صــبوح گوجام زر بحافظ شب زنده دار  بخش 15 
بستر تاریخی
غزیده فوق احتمالاً زمانیکه خواجه جلال الدین تورانشاه از زندان آزاد و از سوی شجاع به صدراعظمی منصوب گردیده سروده شده احتمال می رود دو غزل خلاصه منظوم گفتگوهای حافظ با  خواجه توران باشد چنین بنظر می رسد که حافظ یا [سلطان  السلاطین نامدار و بی کلاه و کمر] قرن هشتم فارس باشد زیرا دروس چگونه صدراعظمی آنهم صدراعظم پادشاه شرابخواری که اسماً مذهب شافعی دارد واطراف او را بیگانگان شافعی زنجیروار کمربند کرده اند باید باشد.
برگردان خلاصه
ب1: خواجه توران در فصل بهار شراب بنوش ولی دغلکار نباش و از طبیعت لذت ببر- ب2: اگر میخواهی در صدارت  باقی بمانی کاملاً با شجاع همسوئی کن- ب3: تو مرد مسلمانی شراب نمی نوشی فقط سه ماه شراب بنوش نه ماه یار ساقی باش- ب4 وقتی پیر سالک  عشق [محمد شمس الدین الحافظ الشیرازی] می باشم بتو میگویم شراب بنوش  بنوش خدا خواهد بخشید (به صدراعظم شاهنشاه بلند اختر امر میکند) – ب5: فردای کار سیاست نامعلوم است  توهین امروز کار درست بکن – ب6: از شجاع انتظار وفا نداشته باش او [(شاهنشاه) سیمرغ و کیمیا می باشد] عددی نیست فقط به او بله قربان  بگو- ب7: واعظ (احتمالاً خواجه توران شیعه) مطیع اوامر شافعیون مشو ولی با حافظ شیعه همسو باش- ب8: خواجه توران متعصب نباش شراب بنوش از طبیعت لذت ببر- ب9: ... بنوای چنگ گوش بده به خرافه گوئیها اعتنا نکن- ب10: اگر میخواهی صدراعظم شجاع باشی  دست از زهد گران بردار – ب11:  خواجه توران تو میر عاشقان شدی و من بخاطر  شجاع شرابخوار مرا ببخش - ب12: خداوند در این فصل بهار گناه من و شجاع را ببخش- ب13: میر عاشقان قطره ای عشق بمن بده – ب14: و به شکرانه آنکه به نامحرم نگاه نکردی از خدا برای منهم طلب مغفرت کن- ب15: ساقی اگر خواجه توران به نصایح من گوش داد و شراب نوشید جام طلائیش را برای من بیاور
تعمق
هرآنچه لازم بوده در شرح غزل 314و 315 گفته شده .فهرست وار بر فراز های کلیدی غزل تأکید میشود : 
می باش: باید باشی- سرغیب: چگونه صدراعظم بودن- جام جهانی: شجاع – می پرستی: شرابخوار پیر سالک عشق: حافظ 53 ساله- کار جهان: اشتغال به صدراعظمی- بهرزه: در ظاهر- بیگانگان: شافعیون- رند پارسا: حافظ زبر دست- صوفی: خواجه توران-زهد تلخ: تعصب غلیظ= زهد گران = میگسار: شاه شجاع = شاهد- حلقه چمن: فضای کاملاً باز- راهم: راه حافظ- میر عاشقان: خواجه توران- چاه زنخدان: انبار معرفت- یار: شجاع- بنده: حافظ- سر و لب جویبار: شجاع پادشاه- بمشرب مقصود: عشق- بتان: بانوان زیبا و نامحرم- خواجه: خواجه جلال الدین تورانشاه- شب زندار: پیر سالک عشق
شناسه غزیده
غزیده احتمالاً اوائل سال  770ق/747ش/1368م پس از انتصاب خواجه توران به صدراعظمی سروده شده حافظ ضمن ستودن مقام تصوف خواجه توران که به درجه میر عاشقان رسیده او را بطور فوق  تصوری به اعتدال می نماید تا بتواند با شجاع شرابخوار که حالا جام جهانما شده همکاری کند تا بدانحد او را دعوت به اعتدال می کند که میگوید فقط سه ماه شراب بنوش و نه ماه پارسا می باش تا به سرغیب برسی.
طبقه بندی غزیده
غزیده خواجه توران بی ریا باش/ فصل حافظ- خواجه توران/ فصل حافظ- شجاع/
حافظ به خواجه توران آموزش می دهد با شجاع چگونه رفتار کند
احتمالاً اوائل سال 770ق/747ش/1368م


سیاوش ایزدی         WWW.DARHOZOOREKHAJEHAFEZ.COM    فاطمه سهرابی
انتشار 03/05/1395 ش / 19/10/1437 ق /  24/07/2016 سه پنجم