مثنویرَوانْ را با خِرَدْ دَرْهَمْ سِرِشتیمْ وَزْآن تَخمی کِهْ حاصِلْ گَشتْ کَشتیم

رَوانْ را با خِرَدْ دَرْهَمْ سِرِشتیمْ وَزْآن تَخمی کِهْ حاصِلْ گَشتْ کَشتیم

806تعداد نمایش:
1394/03/16تاریخ:
مثنویشمارة1بنیادی  روان را با خـرد در هـم سـرشتیم  وز ان تخمی که حاصل گشت کـشتیم  
 2-  فرحبخشی در این ترکیب پیداست  که مغزِ شعر و مـغز جان و اجراست  
3-   بـیا وزنـکهت ایـن طیـب امیـد  مــشام جـان مـعطـرسـاز جــاویـد  
 4-  کـه این نافه ز چین جیب حـور است  نه ز آن آهو کـه از مـردم نـفـورست  
 مولوی  نه ز آن آهو کـه از مـردم نـفـورست  مـا بقی خود استخوان و ریشه ای  
 مولوی  گــربود اندیشه ات گـل گـلشنی  ور بـود خـاری  توهیمه گلخنی  
بستر تاریخی
احتمال دارد مثنوی پس از سال 780ق/757ش/1378 م که حافظ به پایان عمر می رسد و باید توضیح دهد که چرا و چکونه او توانسته چنین شاعر و هنرمند بزرگی شده سروده شود باشد.
بیت1:
 روان را با خـرد در هـم سِـرِشتیم  وز ان تخمی که حاصل گشت کـشتیم

روان:روح-خرد:اندیشه-سرشتن : مخلوط کردن-وزان: و از آن-حاصل گشت: بدست آمد-کِشتیم: حافظ کشت-گلخن:کورة آتش# تنور
برگردان:روح و اندیشه را با هم ترکیب نمودم از این ترکیب تخمی بدست آمد من آن تخم را کاشتم و :
بیت2:  فرحبخشی در این ترکیب پیداست  که مغز و شعر  مـغز جان و اجراست  
فرح: انبساط-فرحبخشی: زیبائی بسیار - پیداست:آشکار است-مغز: هستة -شعر: اندیشه-جان: روح=روان- اجزاء: اندامهای بدن
برگردان: پرواضح است محصولی که جوهر آن اندیشه و روح و جسم انسان باشد بسیار عالی خواهد بود
بیت3:   بـیا وزنـکهت ایـن طیـب امیـد  مــشام جـان مـعطـرسـاز جــاویـد
بیا: ای آدمیان-وز: و از-نکهت:بوی خوش-طیب:............- مشام: حس بویائی-معطر:عطر آگین-جاوید: ابد
برگردان: روان را با خرد در هم سرِشتَم، در سلامت جسمم کوشیدم تا توانستم دفتر اشعار بسیار زیبا و فرحبخشی تدارک ببینم که شما آنرا تا ابد بخوانید و لذت ببرید.
بیت4:  کـه این نافه ز چین جیب حـور است  نه ز آن آهو کـه از مـردم نـَفـورست

نافه: شیشه بهترین عِطر-جیب:یقه-حور: بانوان بهشتی-زان:از آن-نفور:گریزان
برگردان:عِطر [طیب امید من] از ناف آهوی چین که از انسان می گریزد نیست از عطریست که بانوان بهشتی به یقة خود می زنند
در حضور اندیشه
در این مثنوی حافظ روح و جسم خود را معرفی میکند در شناسنامة بهداشتی حافظ نوشته شد حافظ: انسان خارق العاده ایست که مغزی استثنائی و جسمی به تمام معنی استثنائی داشته ، از آنگونه مغزهائی که بطور مدام بر خود نظارت و آنرا از آلودگیهائی چون افسردگی و اضطراب درامان می داشته و سیستم [همورال] گردش خون و مایعات در بدن او بسیار عالی بوده که در آنزمان بر بیمارئهای عفونی غلبه نموده تا توانسته 75 سال عمر بازحمت و عزت بنماید و شاهنشاه سخن شود خلاصه حافظ می گوید اندیشه خوب + روان خوب+جسم خوب مساوی دفتر اشعارش که تا ابد از آن لذت خواهید برد.دانشمند و اندیشمند دیگرمان مولانا هم همین سخن را بشکلی که در بالا نوشته شده [ای برادر تو همان اندیشه ای ما بقی خود استخوان و ریشه ای گر بود  اندیشه ات گل گلشنی ور بود خاری تو هیمه گلخنی] حافظ فرموده از این مواد اولیه این را تولید نمودم مولانا می فرماید اگر این و این و این را کنار بگذاریم [تو همان اندیشه ای]
شناسة مثنوی
از سروده های عهد پیریست که حافظ خود و دفتر اشعارش را معرفی می کند او میگوید [رایحة او از عطر چین یقة پیراهن بانوان بهشتی است] آیا راست می گوید؟ آیا ما با ارتکاب این همه گناه بدون بازخواست در این دنیا با خواندن غزلی از حافظ به [نافة چین جیب حور رسیده ایم] مقدار قابل توجهی راست می گوید.
طبقه بندی مثنوی
اظهار نظر دانشمندانه و اندیشمندانه که با دانش امروز کاملاً منطبق است


    سیاوش ایزدی              WWW.DARHOZOOREKHAJEHADEZ.COM               فاطمه  سهرابی
             انتشار    14 / 03/1394 ش /  16 /7/1436 ق   04/06/2015 م         سه چهارم نهایی